Η Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Post Traumatic Stress Disorder- PTSD) προκαλείται από ένα τραυματικό συμβάν που μπορεί να περιλαμβάνει μαρτυρία πραγματικού θανάτου, κακοποίηση, τραυματισμό ή απειλή προς τη ζωή. Μπορεί λοιπόν να εμφανιστεί μετά από μια επίθεση, ληστεία, σεξουαλική κακοποίηση, φυσικές καταστροφές, σεισμούς, αιφνίδιο τραυματισμό, ασθένεια ή θάνατο οικείου προσώπου. Είναι σύνηθες η διαταραχή να ξεκινά αρκετούς μήνες μετά το συμβάν. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν αναβίωση του τραυματικού γεγονότος στη σκέψη, αϋπνίες, εφιάλτες και αποφυγές καταστάσεων, προσώπων, αντικειμένων ή τόπων που έχουν συνδεθεί και θυμίζουν το συμβάν. Όπως είναι επόμενο, τα άτομα με μετατραυματικό στρες αντιμετωπίζουν αισθήματα έντονης δυσφορίας και απελπισίας, ενώ είναι συχνό να συνυπάρχουν και άλλες ψυχικές και οργανικές νόσοι όπως, κατάθλιψη, διαταραχή άγχους, εξάρτηση από ψυχοτρόπες ουσίες.
Τα κριτήρια (για ενήλικες, εφήβους και παιδιά μεγαλύτερα των 6 ετών) που πρέπει να πληρούνται (κατά την 5η έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού εγχειριδίου των Ψυχικών διαταραχών της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας, 2013) ώστε να διαγνωσθεί κάποιος με Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες είναι:
Α. Να έχει εκτεθεί σε πραγματικό ή επαπειλούμενο θάνατο, βαρύ τραυματισμό ή απειλή της σωματικής ακεραιότητας βιώνοντας άμεσα το τραυματικό γεγονός, ή όντας μάρτυρας γεγονότος που συνέβη σε άλλους, ή μαθαίνοντας για γεγονός που συνέβη σε οικείο πρόσωπο ή με επαναλαμβανόμενη ή υπερβολική έκθεση σε απεχθείς λεπτομέρειες του τραυματικού γεγονότος.
Β. Η παρουσία ενός ή περισσοτέρων διεισδητικών συμπτωμάτων που σχετίζονται με το τραυματικό γεγονός, τα οποία εμφανίζονται αφού αυτό έχει συμβεί, όπως διεισδυτικές ενοχλητικές μνήμες του γεγονότος, όνειρα, επαναβιώσεις (flashbacks), ψυχολογική ενόχληση ή σωματικές αντιδράσεις κατά την έκθεση σε ερεθίσματα που μοιάζουν ή θυμίζουν κάποια πλευρά του γεγονότος.
Γ. Η επίμονη αποφυγή ερεθισμάτων (αναμνήσεων, σκέψεων, αισθημάτων, τόπων, ανθρώπων, αντικειμένων, συζητήσεων κ.α), που σχετίζονται με το τραυματικό γεγονός και αρχίζει αφού αυτό έχει συμβεί.
Δ. Αρνητικές μεταβολές σε γνωστικές λειτουργίες ή/και στη διάθεση, που σχετίζονται με το τραυματικό γεγονός και εμφανίζονται ή επιδεινώνονται αφού αυτό έχει συμβεί.
Ε. Εμφανείς αλλαγές στη διεγερσιμότητα και αντιδραστικότητα, που σχετίζονται με το τραυματικό γεγονός και εμφανίζονται ή επιδεινώνονται αφού αυτό έχει συμβεί.
Ζ. Η διαταραχή να προκαλεί κλινικά σημαντική ενόχληση ή έκπτωση στην κοινωνική, επαγγελματική, ή άλλες σημαντικές περιοχές της λειτουργικότητας.
Η. Η διαταραχή να μην οφείλεται σε φυσιολογικές δράσεις μιας ουσίας ή σε άλλη σωματική κατάσταση.