Το βασικό χαρακτηριστικό της Τριχοτιλλομανίας ή Διαταραχής Τραβήγματος Τριχών (Trichotillomania/ Hair pulling disorder) είναι η επαναλαμβανόμενη απόσπαση τριχών από τον πάσχοντα από οποιοδήποτε σημείο του σώματός του, με πιο συνηθισμένο το κεφάλι. Το άτομο δυσκολεύεται ιδιαίτερα και συνήθως αποτυγχάνει στο να μειώσει ή να σταματήσει το τράβηγμα των τριχών. Έτσι, συχνά καταλήγει σε απώλεια των μαλλιών, των φρυδιών ή και όλων των τριχών του σώματος με αρνητικές επιπτώσεις για την αυτοεκτίμηση, τη λειτουργικότητα, την ποιότητα της ζωής γενικότερα σε προσωπικό, κοινωνικό και επαγγελματικό επίπεδο.
Τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται (κατά την 5η έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού εγχειριδίου των Ψυχικών διαταραχών της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας, 2013) ώστε να διαγνωσθεί κάποιος με Τριχοτιλλομανία είναι:
Α. Η επαναλαμβανόμενη απόσπαση τριχών από το τριχωτό της κεφαλής, η οποία έχει ως αποτέλεσμα αισθητή απώλεια τριχών.
Β. Επαναλαμβανόμενες προσπάθειες για μείωση ή σταμάτημα του τραβήγματος των μαλλιών.
Γ. Η διαταραχή της απόσπασης των τριχών προκαλεί κλινικά σημαντική ενόχληση ή έκπτωση των κοινωνικών, επαγγελματικών ή άλλων σημαντικών περιοχών της λειτουργικότητας
Δ. Το τράβηγμα των τριχών ή απώλεια τριχών δεν οφείλεται σε άλλη σωματική κατάσταση (πχ. δερματολογική κατάσταση)
Ε. Το τράβηγμα των τριχών δεν εξηγείται καλύτερα με τα συμπτώματα άλλης Ψυχικής Διαταραχής